Rentowność odpowiedzialnych inwestycji
- Szczegóły
- Ostatnia aktualizacja: poniedziałek, 12, grudzień 2011 11:20
- Opublikowano: środa, 24, marzec 2010 06:18
Jedno ze stwierdzeń, które niejednokrotnie pojawia się w dyskusjach na temat odpowiedzialnego inwestowania dotyczy tego, że spółki koncentrujące się na kwestiach społeczno-środowiskowych mają gorsze wyniki finansowe, a przez to również ma to negatywne przełożenie na wyniki portfela w skład którego wchodzą odpowiednio pod tym kątem dobrane określone klasy aktywów. W niniejszym artykule zostaną przedstawione różne podejścia wyjaśniające w jaki sposób uwzględnianie czynników związanych ze środowiskiem, społeczeństwem i ładem korporacyjnym (ang. Environment, Social, Governance – ESG) może mieć przełożenie na wyniki portfela. Podobnie jak tradycyjni inwestorzy, również inwestorzy SRI poszukują ponadprzeciętnych zwrotów z inwestycji, a dobrą informacją jest to, że istnieje możliwość maksymalizacji użyteczności społeczno- środowiskowej przy jednoczesnej maksymalizacji rentowności.
McKinseyw odniesieniu do ESG i wyników finansowych spółek obejmuje następujące stanowisko:
-
Programy środowiskowe, społeczne i związane z ładem korporacyjnym mogą tworzyć wartość na wiele różnych sposobów, przyczyniając się do ogólnego wzrostu, zwiększenia zysków z kapitału, zmniejszenia ryzyka lub poprawy jakości zarządzania.
Źródło: McKinsey on Finance Number 32, Summer 2009, s.12.
Natomiast w odniesieniu do uwzględniania czynników ESG w analizach inwestycyjnych instytut CFA podkreśla, że:
Natomiast w odniesieniu do uwzględniania czynników ESG w analizach inwestycyjnych instytut CFA podkreśla, że:
-
Menadżerowie inwestycyjni oraz analitycy finansowi, którzy potrafią odpowiednio interpretować oraz odnosić czynniki ESG do oceny perspektyw rozwojowych spółek, mogą osiągnąć przewagę konkurencyjną.
Źródło: CFA Institute
Czynniki ESG są więc postrzegane jako dodatkowe elementy ryzyka pozafinansowego, które należy odpowiednio zidentyfikować oraz skutecznie nimi zarządzać aby w konsekwencji móc osiągnąć wyższe bezpieczeństwo i rentowność dokonywanych lokat. Jako, że ten cel jest zazwyczaj nadrzędny dla każdego inwestora warto zapoznać się z perspektywą przedstawicieli różnych środowisk w zakresie odpowiedzialnego inwestowania i potencjalnych, wymiernych szans związanych z tą koncepcją.
Perspektywa akademicka
W 2007 r. oraz w 2009 r. opublikowano wyniki w sumie 36 badań naukowych ukazujących relację między poszczególnymi czynnikami ESG a wynikami finansowymi, z których tylko 3 wskazało na negatywną korelację między tymi obszarami.
Czynniki ESG są więc postrzegane jako dodatkowe elementy ryzyka pozafinansowego, które należy odpowiednio zidentyfikować oraz skutecznie nimi zarządzać aby w konsekwencji móc osiągnąć wyższe bezpieczeństwo i rentowność dokonywanych lokat. Jako, że ten cel jest zazwyczaj nadrzędny dla każdego inwestora warto zapoznać się z perspektywą przedstawicieli różnych środowisk w zakresie odpowiedzialnego inwestowania i potencjalnych, wymiernych szans związanych z tą koncepcją.
Perspektywa akademicka
W 2007 r. oraz w 2009 r. opublikowano wyniki w sumie 36 badań naukowych ukazujących relację między poszczególnymi czynnikami ESG a wynikami finansowymi, z których tylko 3 wskazało na negatywną korelację między tymi obszarami.
Rys 1. Badania empiryczne ukazujące relację zysk-ryzyko odpowiedzialnych inwestycji. Zestawienie badań Mercer z 2009 r. oraz Mercer & UNEP FI z 2007 r.
Źródło: Shedding light on responsible investment: Approaches, returns and impacts (Listopad 2009), MERCER
Demystifying responsible investment performance (Październik 2007), UNEP FI Asset Management Working Group & Mercer Investment Consulting
Z kolei na platformie sristudies.org będącej projektem Moskowitz Research Program, który jest związany z Centrum Odpowiedzialnego Biznesu przy University of California Berkeley Haas School of Business znajduje się szereg badań ukazujących relację między czynnikami ESG a wynikami finansowymi spółek, czy portfeli inwestycyjnych. W jednym ze sztandarowych badań, które otrzymało nagrodę Moskowitz’a (Corporate social and financial performance: A meta-analysis, Marc Orlitzky, Frank L. Schmidt, and Sara L. Rynes, 2004) została przeanalizowana relacja pomiędzy wynikami w zakresie CSR (ang. Corporate Social Performance, CSP) a wynikami finansowymi (ang. Corporate Financial Performance, CFP). Główny wniosek z badania brzmiał następująco:
-
Istnieje pozytywny związek pomiędzy CSP oraz CFP w przedsiebiorstwach reprezentujących różne sektory gospodarcze
Perspektywa organizacji pozarządowych
W raporcie UNEP FI pt. Show me the money: linking Environmental, Social and Governance issues to company value, (Maj 2006) został przedstawiony realny wymiar uwzględniania czynników ESG i ich wpływ na ceny akcji. Znajdziemy w nim 2 znamienne cytaty:
-
Istnieją silne dowody świadczące o tym, że czynniki ESG mogą mieć wpływ na wartość dla akcjonariuszy zarówno w krótkim jak i w długim horyzoncie czasowym.
oraz
-
Wpływ czynników ESG na ceny akcji może być wyceniony oraz przedstawiony ilościowo.
Istotę analizy obszaru ESG w ostatnich latach zrozumiało również ponad 700 podmiotów sektora inwestycyjnego zarządzających aktywami o łącznej wartości 19 bln USD, będących sygnatariuszami Zasad Odpowiedzialnego Inwestowania ONZ (UN PRI). Sygnatariusze Zasad (zobacz listę), posiadając politykę SRI lub deklarując jej szybką implementację, zgodnie podpisują się pod poniższą deklaracją:
-
Jako inwestorzy instytucjonalni mamy obowiązek działać w jak najlepszym, długookresowym interesie naszych klientów/przyszłych beneficjentów. Biorąc pod uwagę tę powierniczą rolę, uważamy, że czynniki środowiskowe, społeczne i związane z ładem korporacyjnym (ESG) mogą wpłynąć na wyniki portfeli inwestycyjnych (w różnym zakresie w zależności od przedsiębiorstw, sektorów, regionów, klas aktywów i horyzontu czasowego).
W związku z powyższym może się już nasunąć pierwszy wniosek. Jeżeli stosowanie koncepcji SRI dawałoby mniejsze zwroty z inwestycji, to koncepcja ta zawsze by była niszową i trafiała wyłącznie do tych inwestorów, dla których korzyści społeczne byłby bardziej istotne i wyższe przy relatywnie niższych zwrotach z zainwestowanego kapitału. Jednakże dynamika wzrostu globalnych aktywów inwestowanych w oparciu o koncepcję SRI, czy choćby wzrost liczby sygnatariuszy Zasad Odpowiedzialnego Inwestowania ONZ świadczy o coraz większym zainteresowaniu tą koncepcją wśród kluczowych graczy sektora inwestycyjnego.
Perspektywa rynkowa
W 2007 roku Goldman Sachs opublikował roku raport pt: Green is Gold gdzie wskazał, że spółki będące liderami społecznej odpowiedzialności mają lepsze wyniki giełdowe średnio aż o 25%. Wyniki tego badania przekonały bank do ogłoszenia specjalnej listy zrównoważonego rozwoju (GS SUSTAIN), na której już na samym początku znalazły się 44 spółki z różnych branż.
Z kolei w suplemencie do podręcznika CFA w zakresie nadzoru korporacyjnego (Environmental, Social, and Governance Factors at Listed Companies: A Manual for Investors, Maj 2008) autorzy przeanalizowali w jaki sposób czynniki ESG wpływają na wartość spółek oraz to na ile lepsze mogą być tradycyjne analizy finansowe poprzez uwzględnianie tych czynników. Materiał ukazuje także istotne kwestie związane z ESG i podkreśla, że powyższe czynniki reprezentują szerokie spektrum zasadniczych kwestii, które mogą wpłynąć na wycenę akcji, inwestycji na rynku długu czy nieruchomości .
Instytut CFA również opublikował 10 wskazówek odpowiedzialnego inwestowania (Ten Tips for Socially Responsible Investing) podkreślając, że :
Perspektywa rynkowa
W 2007 roku Goldman Sachs opublikował roku raport pt: Green is Gold gdzie wskazał, że spółki będące liderami społecznej odpowiedzialności mają lepsze wyniki giełdowe średnio aż o 25%. Wyniki tego badania przekonały bank do ogłoszenia specjalnej listy zrównoważonego rozwoju (GS SUSTAIN), na której już na samym początku znalazły się 44 spółki z różnych branż.
Z kolei w suplemencie do podręcznika CFA w zakresie nadzoru korporacyjnego (Environmental, Social, and Governance Factors at Listed Companies: A Manual for Investors, Maj 2008) autorzy przeanalizowali w jaki sposób czynniki ESG wpływają na wartość spółek oraz to na ile lepsze mogą być tradycyjne analizy finansowe poprzez uwzględnianie tych czynników. Materiał ukazuje także istotne kwestie związane z ESG i podkreśla, że powyższe czynniki reprezentują szerokie spektrum zasadniczych kwestii, które mogą wpłynąć na wycenę akcji, inwestycji na rynku długu czy nieruchomości .
Instytut CFA również opublikował 10 wskazówek odpowiedzialnego inwestowania (Ten Tips for Socially Responsible Investing) podkreślając, że :
-
Inwestorzy SRI stawiają sobie dodatkowe wyzwanie w i tak już dość skomplikowanym środowisku inwestycyjnym. Jednakże przy odpowiednim wsparciu oraz wskazówkach, inwestorzy mogą jednocześnie osiągać cele finansowe i społeczne.
Poniżej znajdują się 2 ciekawe Webcasty instytutu CFA, gdzie przedstawiona została problematyka odpowiedzialnych inwestycji przez osoby, które na co dzień zajmują się podejmowaniem decyzji inwestycyjnych:
1) WEBCAST: Environmental, Social, and Governance Factors at Listed Companies: A Manual for Investors
Matthew Orsagh: CFA, CIPM senior policy analyst for the CFA Centre for Financial Market Integrity
2) WEBCAST: Understanding Sustainable Investing
Nick Robins: head of HSBC’s Climate Change Centre of Excellence
Inwestorzy instytucjonalni w krajach rozwiniętych postrzegają czynniki ESG jako dodatkowe elementy badawcze, które odpowiednio włączone do analiz mogą wpłynąć na bardziej efektywne i kompleksowe zarządzanie ryzykiem portfela. Pod koniec 2009 r. francuska organizacja Novethic wspólnie z BNP Paribas Investment Partners przedstawiła wyniki badania
(Asset owners as active shareholders: Attitude towards and motivation behind ESG polices, Listopad 2009), w którym inwestorzy z Francji i Wielkiej Brytanii praktycznie jednogłośnie stwierdzili, że czynniki ESG powinny być w pełni uwzględnione w długookresowej strategii spółek, ponieważ wpływają one na poziom ryzyka oraz mogą się przyczynić do poprawy wyników finansowych.
Z kolei Forética, hiszpańska organizacja non-profit promująca zasady etyki i odpowiedzialności społecznej przeprowadziła badanie wśród 10 top funduszy SRI oraz 10 top funduszy tradycyjnych w kategorii Global Large-Cap Blend Equity wg. Morningstar, porównała wskaźniki 5-letniej rentowności obydwu grup w roku 2007, 2008 oraz 2009 i uzyskała następujące wyniki przemawiające na korzyść funduszy SRI:
Wykres 1. Rentowność funduszy SRI i funduszy tradycyjnych
Źródło: Rsearch, Publication on CSR facts and trends, February 2010. Foretica
Nastepne badanie, przeprowadzone wśród 160 odpowiedzialnych funduszy inwestycyjnych zarządzanych przez sygnatariuszy Social Investment Forum (SIF) ukazało, że 2/3 badanych funduszy osiągnęło w 2009 r. wyższe wyniki niż ich benchmarki niemal we wszystkich klasach aktywów. Z kolei większość funduszy inwestujących w spółki o dużych kapitalizacjach osiągnęło w okresie trzech lat oraz 10 lat lepsze wyniki niż S&P500 ( Most Socially Responsible Mutual Funds Outperformed Benchmarks in 2009, styczneń 2010). W celu uzyskania aktualnych informacji w zakresie wyników funduszy SRI (przede wszystkim z USA) warto zapoznać się z niniejszą stroną: Mutual Fund Performance Chart.
Jak podkreśla RCM, instytucja zarządzająca portfelami akcji w Allianz Global Investors dane historyczne związane z wynikami portfeli funduszy SRI nie ukazują względnych strat, a wręcz w niektórych przypadkach przynoszą wyższe zyski.
Innymi wskaźnikami ukazującymi przewagę wyników funduszy SRI są wyniki indeksów CSR. Indeksy te są zestawiane z indeksami tradycyjnymi (np. FTSE KLD 400 Social z S&P 500), a w ich skład wchodzą dokładnie wyselekcjonowane spółki spełniające kryteria finansowe oraz społeczno-środowiskowe.
Nie należy przy tym jednak zapominać, że odpowiednie rezultaty mogą być osiągnięte tylko wtedy, jeżeli spółki rzeczywiście wprowadzają politykę CSR na poziomie strategicznym. Polityka CSR spółek nie może wyłącznie opierać się na działaniach PR lub filantropii, gdzie trudno o przedstawienie rodzaju korzyści (ilościowych bądź jakościowych) dla firmy czy równomiernego rozkładu tychże korzyści pomiędzy biznes a społeczeństwo.
W przypadku funduszy odpowiedzialnych społecznie, czynniki takie jak: kompetencje zarządzającego, sposób inwestowania, obrany horyzont czasowy – ukazują ostatecznie w jaki sposób czynniki ESG będą miały przełożenie na wyniki inwestycyjne.
1) WEBCAST: Environmental, Social, and Governance Factors at Listed Companies: A Manual for Investors
Matthew Orsagh: CFA, CIPM senior policy analyst for the CFA Centre for Financial Market Integrity
2) WEBCAST: Understanding Sustainable Investing
Nick Robins: head of HSBC’s Climate Change Centre of Excellence
Inwestorzy instytucjonalni w krajach rozwiniętych postrzegają czynniki ESG jako dodatkowe elementy badawcze, które odpowiednio włączone do analiz mogą wpłynąć na bardziej efektywne i kompleksowe zarządzanie ryzykiem portfela. Pod koniec 2009 r. francuska organizacja Novethic wspólnie z BNP Paribas Investment Partners przedstawiła wyniki badania
(Asset owners as active shareholders: Attitude towards and motivation behind ESG polices, Listopad 2009), w którym inwestorzy z Francji i Wielkiej Brytanii praktycznie jednogłośnie stwierdzili, że czynniki ESG powinny być w pełni uwzględnione w długookresowej strategii spółek, ponieważ wpływają one na poziom ryzyka oraz mogą się przyczynić do poprawy wyników finansowych.
Z kolei Forética, hiszpańska organizacja non-profit promująca zasady etyki i odpowiedzialności społecznej przeprowadziła badanie wśród 10 top funduszy SRI oraz 10 top funduszy tradycyjnych w kategorii Global Large-Cap Blend Equity wg. Morningstar, porównała wskaźniki 5-letniej rentowności obydwu grup w roku 2007, 2008 oraz 2009 i uzyskała następujące wyniki przemawiające na korzyść funduszy SRI:
Wykres 1. Rentowność funduszy SRI i funduszy tradycyjnych
Źródło: Rsearch, Publication on CSR facts and trends, February 2010. Foretica
Nastepne badanie, przeprowadzone wśród 160 odpowiedzialnych funduszy inwestycyjnych zarządzanych przez sygnatariuszy Social Investment Forum (SIF) ukazało, że 2/3 badanych funduszy osiągnęło w 2009 r. wyższe wyniki niż ich benchmarki niemal we wszystkich klasach aktywów. Z kolei większość funduszy inwestujących w spółki o dużych kapitalizacjach osiągnęło w okresie trzech lat oraz 10 lat lepsze wyniki niż S&P500 ( Most Socially Responsible Mutual Funds Outperformed Benchmarks in 2009, styczneń 2010). W celu uzyskania aktualnych informacji w zakresie wyników funduszy SRI (przede wszystkim z USA) warto zapoznać się z niniejszą stroną: Mutual Fund Performance Chart.
Jak podkreśla RCM, instytucja zarządzająca portfelami akcji w Allianz Global Investors dane historyczne związane z wynikami portfeli funduszy SRI nie ukazują względnych strat, a wręcz w niektórych przypadkach przynoszą wyższe zyski.
Innymi wskaźnikami ukazującymi przewagę wyników funduszy SRI są wyniki indeksów CSR. Indeksy te są zestawiane z indeksami tradycyjnymi (np. FTSE KLD 400 Social z S&P 500), a w ich skład wchodzą dokładnie wyselekcjonowane spółki spełniające kryteria finansowe oraz społeczno-środowiskowe.
Nie należy przy tym jednak zapominać, że odpowiednie rezultaty mogą być osiągnięte tylko wtedy, jeżeli spółki rzeczywiście wprowadzają politykę CSR na poziomie strategicznym. Polityka CSR spółek nie może wyłącznie opierać się na działaniach PR lub filantropii, gdzie trudno o przedstawienie rodzaju korzyści (ilościowych bądź jakościowych) dla firmy czy równomiernego rozkładu tychże korzyści pomiędzy biznes a społeczeństwo.
W przypadku funduszy odpowiedzialnych społecznie, czynniki takie jak: kompetencje zarządzającego, sposób inwestowania, obrany horyzont czasowy – ukazują ostatecznie w jaki sposób czynniki ESG będą miały przełożenie na wyniki inwestycyjne.
Informacjami w zakresie ESG interesują się coraz bardziej dostawcy informacji dla rynku finansowego, którzy często podkreślają jakość swoich produktów słowami: Our data is moving the market. Pod koniec 2009 r. najwięksi globalni gracze w tym sektorze – Bloomberg i Thomson Reuters – posiadają już w swojej ofercie dane na temat ESG w największych spółkach giełdowych świata. Dzięki temu użytkownicy tychże platform informacyjnych mogą dodatkowo korzystać z obszernych baz danych na temat ESG oraz uwzględniać je w swoich analizach.
Istotę pozafinansowych czynników ryzyka finansowego przedstawia dość wymowne zestawienie (patrz tabela 1), ukazujące sytuację pięciu największych banków inwestycyjnych przed kryzysem oraz obecnie. Warto w tym miejscu wspomnieć, że wielu dostawców danych jakościowych o ESG oraz agencji ratingowych jeszcze przed kryzysem wysyłało swoim klientom (inwestorom) informacje na temat nieprawidłowości w tych instytucjach. Ci, którzy potraktowali je jako realne czynniki ryzyka i sprzedali akcje, dziś mogą uważać się za wygranych.
Tabela 1. Istota czynników pozafinansowych na przykładzie banków inwestycyjnych.
Źródło: ASSET4
Perspektywa prawna
Warto również przedstawić po krótce aspekt prawny wiążący się z próbą udowodnienia tezy: Odpowiedzialne Inwestowanie może mieć pozytywny wpływ na wyniki portfeli inwestycyjnych.
W treści art. 139 polskiej ustawy o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych kładziony jest nacisk na maksymalne bezpieczeństwo i rentowność inwestowanych środków:
Istotę pozafinansowych czynników ryzyka finansowego przedstawia dość wymowne zestawienie (patrz tabela 1), ukazujące sytuację pięciu największych banków inwestycyjnych przed kryzysem oraz obecnie. Warto w tym miejscu wspomnieć, że wielu dostawców danych jakościowych o ESG oraz agencji ratingowych jeszcze przed kryzysem wysyłało swoim klientom (inwestorom) informacje na temat nieprawidłowości w tych instytucjach. Ci, którzy potraktowali je jako realne czynniki ryzyka i sprzedali akcje, dziś mogą uważać się za wygranych.
Tabela 1. Istota czynników pozafinansowych na przykładzie banków inwestycyjnych.
Źródło: ASSET4
Perspektywa prawna
Warto również przedstawić po krótce aspekt prawny wiążący się z próbą udowodnienia tezy: Odpowiedzialne Inwestowanie może mieć pozytywny wpływ na wyniki portfeli inwestycyjnych.
W treści art. 139 polskiej ustawy o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych kładziony jest nacisk na maksymalne bezpieczeństwo i rentowność inwestowanych środków:
-
Fundusz lokuje swoje aktywa zgodnie z przepisami niniejszej ustawy, dążąc do osiągnięcia maksymalnego stopnia bezpieczeństwa i rentowności dokonywanych lokat.
Jeżeli przyjęlibyśmy, iż obowiązek powierniczy polskich funduszy emerytalnych znajduje odzwierciedlenie w przytaczanym art. 139 ustawy i dotyczy maksymalizowania bezpieczeństwa oraz rentowności dokonywanych lokat – a odpowiedzialne inwestowanie rzeczywiście prowadzi do lepszej rentowności i większego bezpieczeństwa lokowanych aktywów – to świadome niestosowanie się do tych zasad może być ostatecznie potraktowane jako niespełnianie wymogów ustawy.
