SRI Odpowiedzialne Inwestowanie - etyka biznesu, fundusze SRI, etyczne inwestowanie Ranking CSR, corporate governance

Odpowiedzialne fundusze TFI SKOK, wywiad z Prezesem Rafałem Matusiakiem

Portal odpowiedzialne-inwestowanie.pl, po stworzeniu zestawienia funduszy SRI dostępnych w Polsce,        kontynuuje tematykę SRI poprzez serie wywiadów przeprowadzonych z przedstawicielami instytucji oferujących tego typu produkty finansowe. Zachęcamy do poznania punktu widzenia TFI SKOK S.A.

 Wywiad z Rafałem Matusiakiem, prezesem zarządu TFI SKOK S.A.

Rozmawiał Łukasz Wejner, redaktor odpowiedzialne-inwestowanie.pl

Co zmotywowało Państwa Firmę do stworzenie takiego funduszu?

Decyzja o utworzeniu funduszu etycznego umotywowana była dążeniem do realizacji pewnych założeń, którymi kieruje się działalność naszej firmy. Po pierwsze, jesteśmy spółką będącą częścią systemu SKOK, w którym człowiek jest na pierwszym miejscu. Unie kredytowe na świecie oraz SKOK-i w Polsce powstają z potrzeby niesienia pomocy drugiemu człowiekowi na godziwych zasadach. Maksymalizacja zysku nie stanowi tu jedynego ani nadrzędnego celu działalności. Naszą ideą jest gospodarowanie zgodnie z ekonomią w celu umożliwienia dalszego rozwoju i doskonalenia oferowanych usług, nie zaś jedynie bogacenie się. Drugie założenie, którym kierowaliśmy przy podejmowaniu decyzji o stworzeniu funduszu etycznego, to wewnętrzne przekonanie, że skuteczna działalność biznesowa to taka, która bazuje na etyce i tylko taką warto wspierać. Fundusze inwestycyjne są idealnym łącznikiem pomiędzy posiadaczami kapitału a tymi, którzy go poszukują. Wśród posiadaczy, rośnie grupa tych, dla których poza zwrotem z inwestycji ważne jest również to, jakimi metodami ten zysk jest generowany. My pomagamy im spotkać takich przedsiębiorców i biznesmenów, którzy swoją działalność planują uczciwie i stabilnie a co za tym idzie - długofalowo. Wolą nawet zarabiać trochę mniej ale powtarzalnie w dłuższej perspektywie czasowej. Czy takie podejście ma sens? Obecny kryzys pokazuje wyraźnie, że podejście koncentrujące się wyłącznie na maksymalizacji krótkoterminowych zysków nie ma sensu, gdyż prowadzi do zapaści i problemów. Perspektywa, kończąca się na czubku własnego nosa, nie uwzględniająca wpływu moich decyzji na otoczenie zewnętrzne nie sprawdza się i jest nieodpowiedzialna. Wszyscy uczestnicy życia gospodarczego, począwszy od polityków, poprzez przedstawicieli biznesu, a skończywszy na konsumentach, muszą w swoim postępowaniu uwzględniać fakt, iż nie funkcjonują w próżni. Są częścią społeczności, w której ze wspólnym interesem trzeba się liczyć. Liczne przykłady rosnącej popularności Inwestowania Odpowiedzialnego Społecznie oraz Społecznej Odpowiedzialności Biznesu można znaleźć w Europie zachodniej, USA czy Kanadzie. Uznaliśmy, że krajowy rynek kapitałowy dorósł do wdrożenia tego rodzaju produktów. Utworzyliśmy dwa, pierwsze Polskie fundusze etyczne. Niemal równolegle pojawił się na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie Respect Index bazujący na tych samych ideach. Warte odnotowania są również prace powołanego w Ministerstwie Gospodarki Zespołu ds. Społecznej Odpowiedzialności Przedsiębiorstw. Nasz przedstawiciel bierze udział w pracach Grupy Roboczej ds. Odpowiedzialnych Inwestycji utworzonej w ramach tego zespołu. Jej zadaniem jest wypracowanie zaleceń dla Ministra Gospodarki opisujących rekomendowany sposób oraz zakres wdrożenia zasad społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw w obszarze inwestycji kapitałowych. Coraz szersze gremia dostrzegają wagę i korzyści, które jest w stanie wygenerować popularyzacja Inwestowania Odpowiedzialnego Społecznie (IOS).

Jakie elementy są istotne przy konstruowaniu portfela funduszu? Jak wygląda proces selekcji spółek do portfeli (polityka / strategia inwestycyjna) ?

Dobór aktywów do portfela odbywa się w oparciu o spektrum inwestycyjne wyznaczone przez współpracujące z zarządzającymi, wyspecjalizowane firmy analityczne dokonujące oceny emitentów papierów wartościowych pod kątem respektowania reguł CSR. Fundusze etyczne nabywają papiery jedynie tych firm, które pozytywnie przejdą taką weryfikację. Na rynku Europy Zachodniej czy za oceanem, funkcjonuje wiele podmiotów zajmujących się taką działalnością. Tak więc można powiedzieć, że w tzw. funduszach etycznych dobór instrumentów do portfela dokonywany jest w oparciu o dwupoziomową analizę: etyczną i ekonomiczną. Etyczna opiera się początkowo na tzw. wykluczeniach branżowych. Na tym etapie usuwane są ze spektrum inwestycyjnego firmy, których produkty lub usługi trudno by uznać za prospołeczne - np. produkcja wyrobów tytoniowych, przemysł pornograficzny i hazardowy czy przemysł szczególnie uciążliwy dla środowiska naturalnego. Następnie badaniu podlegają te podmioty, które pierwszy etap przeszły pozytywnie. I tutaj bada się procesy zachodzące wewnątrz firmy oraz na jej styku z otoczeniem zewnętrznym – przez pryzmat takich zagadnień, jak: poszanowanie praw człowieka i praw pracowniczych, występowanie zjawisk korupcyjnych, prowadzenie kreatywnej księgowości, klarowność i uczciwość zawieranych kontraktów czy relacje z dostawcami/kooperantami. Dopiero tak wyselekcjonowane podmioty (emitenci papierów wartościowych) są badane pod kątem efektywności ekonomicznej. Fundusz etyczny nabywa papiery wartościowe wyemitowane wyłącznie przez te podmioty, które przeszły pozytywnie weryfikacje na obu opisanych poziomach a więc prowadzą swoją działalność w sposób odpowiedzialny i przejrzysty, jak również są skuteczne biznesowo. Ogólnie rzecz ujmując można powiedzieć, że najistotniejsza różnica w metodach zarządzania strategiami tradycyjnymi i odpowiedzialnymi społecznie zawiera się w uwzględnianiu, w tej drugiej, szerszego zakresu czynników na etapie oceny podmiotu emitującego dany instrument finansowy. A dokładniejsza (szersza) analiza emitenta przyczynia się do istotnej redukcji ryzyka inwestycyjnego.

Jak jest reakcja polskiego rynku / klientów na tego typu fundusz?

Długie kolejki jeszcze się nie ustawiają po nasze produkty ale rynek nas zauważył. Przede wszystkim pada wiele pytań, próśb o wyjaśnienie - czym charakteryzuje się produkt, który dostarczamy. Musimy pamiętać o tym, że jesteśmy dopiero na początku pewnego procesu. Osobiście nie dostrzegam jednak powodów, dla których Polskie społeczeństwo miałoby okazać się mniej wrażliwe na kwestie etyczne niż inne narody. Ważne jest również osiągnięcie przez klientów pewnego poziomu zamożności, aby myślenie w obszarze ekonomicznym i gospodarczym nie było ukierunkowane tylko i wyłącznie na zysk i do tego pułapu chyba się zbliżamy. Jeżeli chcemy budować społeczeństwo na zdrowych podstawach i myślimy o rozwoju długofalowo, to aktywności gospodarczej powinny towarzyszyć wartości etyczne. Kryzys który ogarnął cały świat wziął się właśnie z krótkowzrocznego myślenia wyłącznie o własnych korzyściach. W pogoni za zyskiem przekroczono wszelkie granice, nie tylko bezpieczeństwa, ale i zdrowego rozsądku i przyzwoitości. Budując instrumenty finansowe czy planując nowe przedsięwzięcia, należy analizować skutki ich działania przez pokolenia, a nie kwartały. Zainteresowanie funduszami etycznymi stale rośnie i jestem pewien, że taka tendencja się utrzyma.

Dlaczego klienci powinni wybrać ten właśnie fundusz?

Z dwóch powodów. Po pierwsze, dla inwestorów którym zależy na wartościach reprezentowanych przez biznes odpowiedzialny społecznie, nie skupiających się wyłącznie na zysku, ale biorących pod uwagę także potrzebę ochrony środowiska, praw człowieka czy praw pracowniczych, to najlepszym możliwym wyborem jest najdłużej działający na rynku polskim, a co za tym idzie doświadczony w realizowaniu polityki inwestycyjnej CSR fundusz etyczny. Powierzając środki funduszowi etycznemu Uczestnik może mieć pewność, że nie zostaną one zainwestowane w działalność, która jest szkodliwa społecznie. Nie przyczyniamy się tym samym do rozkwitu takich branż jak hazard, pornografia czy wyrób alkoholi wysokoprocentowych. Nie wspieramy również kapitałowo podmiotów, których produkty lub usługi nie budzą etycznych wątpliwości jednak sposób zarządzania nimi pozostawia wiele do życzenia. Nasze pieniądze nie będą zatem wspierały np. producenta zabawek, który łamie prawa pracownicze lub sztucznie zawyża zyski fałszując dokumentację księgową.
Powód drugi to niższy poziom ryzyka inwestycyjnego osiągany dzięki większym rygorom doboru emitentów. Prowadząc równolegle z analizą ekonomiczną, analizę etyczną emitenta, zwracamy uwagę na znacznie szersze spektrum zagadnień i zjawisk, również pozaekonomicznych, pozafinansowych. Patrząc szerzej możemy więcej zobaczyć, w tym więcej czynników generujących ryzyko. Istnieją konkretne przykłady, pokazujące emitentów wykluczonych z portfela inwestycyjnego na podstawie analizy "etycznej" z wielomiesięcznym wyprzedzeniem przed datą ogłoszenia ich upadłości, w momencie, kiedy notowania ich akcji były jeszcze na przyzwoitym poziomie. Gdyby akcje takiego podmiotu nadal znajdowały się w portfelach inwestorów, wzięliby oni udział w tym upadku i stracili swoje pieniądze. Są to również powody, dla których fundusze bazujące na IOS czy tzw. strategie etyczne, są bardzo często wybierane przez zarządzających produktami emerytalnymi. Społeczeństwa krajów wysokorozwiniętych już wiele lat temu zauważyły, że społeczna odpowiedzialność biznesu się opłaca. Ale tę opłacalność dostrzegamy dopiero wówczas, kiedy nabieramy zdolności patrzenia poza "czubek własnego nosa", patrzenia szerzej niż tylko w wąsko pojętym własnym interesie. Jesteśmy głęboko przekonani, że polskie społeczeństwo jest zdolne w swojej mądrości patrzeć szeroko i odpowiedzialnie, musi się tylko dowiedzieć, że są inni, w tym instytucje finansowe, które myślą i działają podobnie.

Źródło: Odpowiedzialne-Inwestowanie.pl